MBA là gì? Những điều cần biết trước khi quyết định học

Trong bối cảnh kinh doanh toàn cầu thay đổi từng ngày, việc sở hữu tấm bằng Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh không chỉ là biểu tượng của tri thức mà còn là bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp. MBA giúp người học nâng cao năng lực lãnh đạo, tư duy chiến lược và khả năng ra quyết định trong môi trường cạnh tranh. Theo báo cáo của Graduate Management Admission Council (GMAC, 2024), hơn 90% nhà tuyển dụng toàn cầu đánh giá cao ứng viên có bằng MBA nhờ khả năng quản trị toàn diện và tư duy toàn cầu. Vậy MBA là gì, ai nên học và tấm bằng này mang lại giá trị thực tế ra sao cho người học và doanh nghiệp? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

MBA là gì?

MBA hay Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh  là một trong những bằng cấp sau đại học danh giá nhất trong lĩnh vực quản trị và kinh doanh. Ra đời đầu thế kỷ 20 tại Harvard Business School (Mỹ), chương trình MBA được thiết kế để giúp người học phát triển toàn diện các kỹ năng quản lý, chiến lược, lãnh đạo và tư duy kinh doanh.

Theo báo cáo của Graduate Management Admission Council (GMAC) năm 2024, hơn 75% nhà tuyển dụng toàn cầu cho biết họ ưu tiên tuyển dụng ứng viên có bằng MBA cho các vị trí quản lý hoặc điều hành cấp trung trở lên. Con số này phản ánh rõ giá trị thực tế của tấm bằng này trong thị trường lao động cạnh tranh.

MBA không chỉ đơn thuần là chương trình học về lý thuyết. Nó là sự kết hợp giữa kiến thức quản trị, tài chính, marketing, nhân sự, công nghệ và lãnh đạo cùng với các dự án thực tế, bài tập tình huống (case study), và cơ hội kết nối với mạng lưới doanh nhân, nhà quản lý trên toàn thế giới.

Các loại chương trình MBA phổ biến

Tùy vào mục tiêu nghề nghiệp và quỹ thời gian, người học có thể lựa chọn nhiều loại chương trình MBA khác nhau:

1. Full-time MBA (MBA toàn thời gian)

Đây là chương trình truyền thống, kéo dài từ 1–2 năm. Người học thường tạm dừng công việc để tập trung toàn thời gian cho việc học. Loại hình này phù hợp với những ai muốn chuyển hướng sự nghiệp, xây dựng mạng lưới quốc tế, hoặc tăng tốc con đường lên vị trí quản lý cấp cao.

2. Part-time MBA (MBA bán thời gian)

Dành cho người đang đi làm, học vào buổi tối hoặc cuối tuần. Ưu điểm là vừa học vừa làm, giúp học viên áp dụng ngay kiến thức vào thực tế. Tuy nhiên, nhược điểm là thời gian học kéo dài hơn, thường từ 2–4 năm.

3. Executive MBA (EMBA)

Hướng đến các nhà quản lý hoặc lãnh đạo doanh nghiệp có ít nhất 5–10 năm kinh nghiệm. Chương trình tập trung vào kỹ năng lãnh đạo cấp cao, chiến lược kinh doanh toàn cầu và quản trị thay đổi. Theo Financial Times, mức tăng thu nhập trung bình của học viên EMBA sau khi tốt nghiệp lên đến 55% chỉ sau 3 năm.

4. Global MBA hoặc International MBA

Được thiết kế cho những ai muốn làm việc trong môi trường quốc tế, chương trình thường có mô-đun học tại nhiều quốc gia khác nhau. Ví dụ: Global MBA của INSEAD cho phép sinh viên học tại Pháp, Singapore và UAE, giúp họ mở rộng góc nhìn toàn cầu.

Điều kiện học MBA

Tùy từng trường và quốc gia, điều kiện học MBA có thể khác nhau. Tuy nhiên, đa số các chương trình đều yêu cầu:

• Bằng cử nhân từ một trường đại học được công nhận.

• Kinh nghiệm làm việc từ 2–5 năm trở lên, đặc biệt là ở vị trí quản lý hoặc điều phối dự án.

• Điểm GMAT hoặc GRE là bài kiểm tra đánh giá năng lực tư duy, logic và phân tích (một số trường chấp nhận hồ sơ thay thế nếu ứng viên có thành tích xuất sắc trong công việc).

• Chứng chỉ tiếng Anh như IELTS/TOEFL, thường yêu cầu IELTS từ 6.5 trở lên.

• Bài luận cá nhân (Essay) và phỏng vấn đầu vào, nhằm đánh giá động lực, mục tiêu nghề nghiệp và khả năng lãnh đạo.

Một số trường đại học tại Việt Nam hiện cũng liên kết với các trường quốc tế để mở chương trình MBA song bằng như:

• Đại học RMIT Việt Nam (liên kết Úc)

• Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) – chương trình MBA quốc tế

• Đại học Việt – Đức, Đại học Quốc tế (ĐHQG TP.HCM)

Những lựa chọn này giúp học viên tại Việt Nam tiếp cận giáo trình quốc tế với chi phí hợp lý hơn so với du học.

Lợi ích khi học MBA

MBA không chỉ là tấm bằng, mà là bước ngoặt trong tư duy và sự nghiệp. Dưới đây là những lợi ích nổi bật:

1. Phát triển năng lực lãnh đạo và tư duy chiến lược

Các khóa học MBA giúp người học rèn luyện tư duy hệ thống, kỹ năng ra quyết định và năng lực dẫn dắt đội nhóm. Một nghiên cứu của Harvard Business Review chỉ ra rằng 70% nhà quản lý có bằng MBA cho biết họ tự tin hơn khi đưa ra quyết định chiến lược dài hạn.

2. Mở rộng mạng lưới quan hệ (networking)

Mạng lưới cựu sinh viên MBA là tài sản vô giá. Bạn có thể gặp gỡ CEO, nhà sáng lập start-up, chuyên gia đầu ngành.

3. Tăng cơ hội thăng tiến và mức thu nhập

Theo khảo sát của GMAC 2024, mức lương trung bình của người có bằng MBA cao hơn 77% so với người chỉ có bằng cử nhân. Ngoài ra, học viên tốt nghiệp MBA thường được cân nhắc cho vị trí quản lý cấp trung hoặc cấp cao trong vòng 1–3 năm.

4. Hiểu sâu hơn về hoạt động doanh nghiệp

MBA giúp người học có cái nhìn toàn diện về doanh nghiệp từ tài chính, marketing, nhân sự đến quản trị rủi ro và chiến lược. Kiến thức này giúp họ trở thành người lãnh đạo linh hoạt và định hướng dài hạn tốt hơn.

5. Phát triển cá nhân và khả năng thích ứng toàn cầu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, người có bằng MBA thường dễ thích nghi với môi trường đa văn hóa, hiểu cách vận hành thị trường quốc tế và tự tin dẫn dắt đội ngũ quốc tế.

Tóm lại, MBA là tấm hộ chiếu nghề nghiệp toàn cầu dành cho những ai muốn nâng tầm bản thân, phát triển năng lực lãnh đạo và mở rộng cơ hội trong môi trường kinh doanh cạnh tranh. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc học MBA chỉ thật sự mang lại giá trị khi bạn xác định rõ mục tiêu: bạn học để thăng tiến, để khởi nghiệp hay để mở rộng tầm nhìn?

Nếu bạn đang tìm kiếm một chương trình đào tạo MBA quốc tế chất lượng quốc tế, được thiết kế phù hợp với người đi làm và định hướng phát triển năng lực lãnh đạo toàn diện, hãy tham khảo IDEAS. Đây là lựa chọn lý tưởng giúp bạn từng bước chinh phục mục tiêu nghề nghiệp và vươn tầm quốc tế.